Ратов Боранбай Товбасарович

Ратов Боранбай Товбасарович

Техникалық ғылымдар докторы

Профессор

Кафедра меңгерушісі

Қ. Тұрысов атындағы Геология және мұнай-газ ісі институты

Геофизика және сейсмология кафедрасы

Email: ratov69@mail.333

H-index:
8

Кәсіби өмірбаяны

Ұңғымаларды бұрғылау саласындағы жетекші ғалымдардың бірі, жоғары дәрежелі педагог, жоғары мектеп пен ғылымның тәжірибелі ұйымдастырушысы, Ратов Боранбай Товбасарұлы 1969 жылы 13 қарашада дүниеге келген. 1987 жылы № 19 орта мектепті бітірді.  1987-1989 жылдары әскерде қызмет етті.  Әскерден кейін В.И. Ленин атындағы ҚазПТИ (қазіргі-Қ.И.Сәтбаев атындағы ҚазҰТЗУ). 1995 жылы Б.Т. Ратов Қ.И.Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университетін (Мұнай және газ факультетін) үздік бітіріп, "Ұңғымаларды бұрғылау технологиясы мен техникасы"кафедрасына шақырылды. Оқытушылық жұмысымен қатар ҚазҰТУ-да оқып, "Мұнай және газ кен орындарын игеру" екінші инженерлік мамандығы бойынша үздік диплом алды. "Ұңғымаларды бұрғылау технологиясы мен техникасы" кафедрасында Б.Т. Ратов оқытушы-тағылымдамашы, кейін оқытушы, ал 2001 жылдан бастап аға оқытушы болып жұмыс істейді. 2000 жылдан бастап Б. Т. Ратов бір мезгілде әкімшілік жұмыспен айналысты: Геология және мұнай – газ института институты директорының орынбасары, ал 2003 жылдан 2008 жылдың шілдесіне дейін-геологиялық барлау институты директорының орынбасары (ҚазҰТУ-да). Б.Т. Ратов ҚазҰТУ-дағы негізгі жұмысымен қоса Каспий қоғамдық университетінде (Caspian University) меңгеруші лауазымында сабақ берді. ГНГ "Мұнай және газ геологиясы" және "мұнай-газ ісі" кафедрасы (2008-2014ж.). 2014-2017 жылдар аралығында Қ.И.Сәтбаев атындағы ҚазҰТЗУ-да техника ғылымдарының докторы, ассоц.профессор, Ратов Б.Т. "Ұңғымаларды бұрғылау технологиясы мен техникасы"кафедрасын басқарды. Осы жылдар ішінде олардың жетекшілік ететін кафедрасы университет рейтингі бойынша 56-орыннан (2014), 2-орынға (2016ж) көтерілді.  2017 жылы Қ.И.Сәтбаев атындағы ҚазҰТЗУ Мұнай және газ институтының қайта құрылуына және ұңғымаларды бұрғылау технологиясы мен техникасы кафедрасының таратылуына байланысты Б.Т. Ратов ғылыми жетекші ретінде ҚР БҒМ Ғылым комитетінің мемлекеттік бағдарламасы шеңберінде жобаларды орындай отырып. Барлығы 2015-2024 жылдар аралығында. алынған ғылыми нәтижелерді өндіріске енгізу бойынша ұсыныммен орындалды 5 жоба төртінші жобаның аяқталу мерзімі-2024 жыл. 2017-2022 жылдар аралығында Б. Т. Ратов Caspian University-де профессор лауазымында оқытушылық қызметпен айналысқан.  Б.Т. Ратов – тау-кен инженері, техника ғылымдарының докторы, профессор 2022 жылдың тамыз айынан бастап қазіргі уақытқа дейін "Қ.И.Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті" КЕАҚ "Геофизика және сейсмология"кафедрасының меңгерушісі. Б.Т. Ратов-әртүрлі мақсаттағы Ұңғымаларды бұрғылау және игеру саласындағы көрнекті ғалым, Қазақстанның геологиялық қызметі мен мұнай саласы үшін көптеген жас мамандар отрядын дайындаған жоғары білікті педагог. Ұңғымаларды бұрғылау және пайдалану саласындағы ғылыми зерттеулердің дамуына үлкен үлес қосты. Б.Т. Ратов 300-ден астам ғылыми-педагогикалық еңбектерін, оның ішінде 7-ін жариялады монографиялар және 5 оқу құралы, 30 өнертабысқа патент, Scopus және Web of Science базаларына кіретін 57-ден астам басылым, Хирш индексі (h – индексі) - 8, Web of Science -2, Google Scholar (h-index): Citations-460, indice h-10. indice  i11 – 13. 5 PhD докторы мен 35-тен астам техника ғылымдарының магистрлерін дайындады. 

Б.Т.Ратов Қазақстанның геологиялық барлау және мұнай-газ салаларының проблемалары бойынша республикалық және халықаралық ғылыми форумдарда жүйелі түрде баяндама жасайды, Әзербайжан, Болгария, Чехия, Польша, Украина, Литва, Ресей, Өзбекстан, Татарстан, Башқұртстан, Қырғызстан және Қазақстанның өнеркәсіптік кәсіпорындары мен ғылыми-зерттеу институттарының қызметкерлерімен жемісті ынтымақтасады.

Бұрғылау ғылымы саласындағы жаңа жетістіктерді, өнімді қабаттарды ашудың және игерудің жаңа тиімді әдістерін білуге және бағалауға ұмтыла отырып, Ратов өндірістік және ғылыми ұйымдарда тағылымдамадан белсенді өтеді. 

Б.Т.Ратовтың инженерлік кадрларды даярлауға арналған ғылыми зерттеулердегі адал, жоғары білікті еңбегі Қ.И.Сәтбаев атындағы ҚазҰТЗУ, Caspian University, Геологиялық қызмет және Қазақстан Мұнай және газ министрлігінің көптеген Құрмет грамоталарымен және медальдарымен марапатталды. Ол "ҚР Жоғары мектебінің үздік оқытушысы" мемлекеттік грантының иегері.

Білімі

Қ.И.Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ, Алматы қ. Геология және мұнай-газ институт институты, Сәтбаев к-сі, 22

2005 - 2007ж. Мұнай және газ кен орындарын игеру, (РЭНГМ), тау-кен инженері, ЖБ 0088400. Қ.И.Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ, Алматы қ. Мұнай және газ факультеті, Сәтбаев к-сі, 22

1990 - 1995ж. пайдалы қазбалар кен орындарын барлау технологиясы мен техникасы, (Ұңғымаларды бұрғылау), тау-кен инженері, № 0006033.Қ.И.Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ, Алматы қ., Сәтбаев к-сі, 22

Ғылыми жобалар

Ратов Б. Т. іргелі және гранттық ғылыми-зерттеу жобаларын әзірлеуге белсенді қатысады:

1. "Геотехнологиялық және гидротехнологиялық ұңғымаларды салу мен игерудің тиімді техникалық-технологиялық құралдарын әзірлеу және енгізу" (2015–2017жж.). Ғылыми жетекші.

2. "Ұңғымаларды бұрғылауға арналған жоғары төзімді, өнімді алмаз және карбидті тау жыныстарын бұзатын құралдарды әзірлеу және енгізу" (2018–2020жж.). Ғылыми жетекші.

3.  "Жоғары беріктігі мен ыстыққа төзімділігі бар синтетикалық алмаз тастармен және композициялық гауһар тастармен жабдықталған ұңғымаларды бұрғылауға арналған жоғары тиімді тау жыныстарын бұзатын құралды әзірлеу" (2020–2022жж.). Ғылыми жетекші.

4.  "Бұрғылау құралының конструкциясын жетілдіру және жоғары беріктігі бар композициялық алмазды жұмыс элементтерімен жарақтандыру есебінен оның пайдалану сипаттамаларын арттыру" (2022–2024жж.). Ғылыми жетекші.

Жарияланымдар

1. B.T. Ratov, B. V. Fedorov, T. A. Zhanabayev  Technical and technological means for vibration completion of pay zones while constucting wells. 14th SGEM GeoConference on Science and Technologies In Geology, Exploration and Mining, www.sgem.org, SGEM 2014 Conference Proceedings, ISBN 978-619-7105-07-0 / ISSN 1314-2704, June 19-25, 2014, Vol. 1, 771-776 pp. (Thursday 2 October 2014 by Libadmin 2014) (www.scopus.com)

2. A.K.Kasenov, M.T.Biletskiy, B.T.Ratov and T.V. Korotchenko Problem analysis of geotechnical well drilling in complex environment. IOP Conf. Series: Earth and Environmental Science 24 (2015) 012026 doi:10.1088/1755-1315/24/1/012026. (www.scopus.com)

3. Ратов Б.Т., Федоров Б.В., Сабиров Б.Ф. Совершенствование снарядов для отбора керна из нефтегазовых скважин. / Журнал НЕФТЬ И ГАЗ №2 (86) 2015г. С:77-83. (ISSN 1562-2932). г. Алматы.

4. Федоров Б.В., Ратов Б. Т. Перспективы создания долот шарошечного типа нетрадиционной конструкции / Породоразрушающий и металлообрабатывающий инструмент — техника и технология его изготовления и применения: Сборник научных трудов. – Вып. 19. – Киев: ИСМ им. В.Н. Бакуля, НАН Украины, г.Трускавец, 18–23 сентября 2016 г. С: 16-21. ISSN 2223-3938. Украина

5. Ратов Б. Т., Федоров Б. В. Основные направления научной деятельности кафедры технологии и техники бурения скважин  за 50 лет существования / / Сборник  научных  трудов. Международной  научно-практической  конференции. Посвящённой  50-летию  кафедры «Технология  и  техника  бурения  скважин» Геологоразведочное  и  нефтегазовое дело  в  ХХI  веке:  Технологии,  Наука, Образование.  – Алматы, КазНИТУ. 09 - 13 Ноября 2016г. С: 5-8  (ISBN 978 – 601 – 7529 – 48 – 2)

6. Fedorov B.,  Ratov B., Sharauova A. Development of the model of petroleum well boreability with PDC bore bits for Uzen oil field (the Republic of Kazakhstan) Eastern-European Journal of Enterprise Technologies /  ISSN 1729-3774  (p. 16–22) DOI: 10.15587/1729-4061.2017.99032

7. Sudakov А., Dreus A., Ratov B., Delikesheva D.  The oretical bases of isolation technology  for swallowing horizons using  thermoplastic materials // News of the national academy of sciences of the republic of Kazakhstan series of geology and technical sciences.  ISSN 2224-5278 Volume 2, Number 428 (2018), 72 – 80

9. Ratov B. T., Biletskiy M. T., Kozhevnykov A. A., KHomenko V. L. Dependence of the drilling speed on the frictional forces on the cutters of the rock-cutting tool // ISSN 2071-2227, Naukovyi Visnyk NHU, 2019, № 1, 21-27 pp. 

10. Ratov B. T., Fedorov B. V., Omirzakova E. J., Korgasbekov D. R. Development and improvement of design factors for PDC cutter bits. MIAB. Mining Inf. Anal. Bull. 2019; (11):73-80. [In Russ]. DOI: 10.25018/0236-1493-2019-11-0-73-80.

11. Biletskiy M., Nifontov Iu., Ratov B., Delikesheva D. The problem of drilling mud parameters continuous monitoring  and its solution at the example of automatic measurement of its density // News of the national academy of sciences of the republic of Kazakhstan series of geology and technical sciences.  ISSN 2224-5278 Volume 6, Number 438 (2019), 46 – 54. https://doi.org/10.32014/2019.2518-170X.154

12. Ратов Б.Т., Федоров Б.В., Руслякова-Куприянова И.А., Косьминов А.С. Конструктивные параметры лопастного долота для бурения скважин большого диаметра / Новости науки  Казахстана Научно-технический журнал №1 (148) 2021г. С: 92 - 99.  (ISSN 1560-5655) г. Алматы

13. Пат. 148162 на полезную модель Украина МПК G01N 19/00. Способ получения композиционного алмазосодержащего материала / Ратов Б.Т., Мечник В.А., Бондаренко М.О., Косминов А.С., Сыздыков А.Х., Исонкин.О.М. заявитель и патентообладатель INM. В.М. Бакуля НАН Украины. - Приложение. 22.01.2021, опубл. 14.07.2021, Бюл. № 28.

14. Ratov B. T., Bondarenko M. O., Mechnik V. A., Strelchuk V. V., Prikhna T. A., Kolodnitskyi V. M., Nikolenko A. S., Lytvyn P. M., Danylenko I. M., Moshchil V. E., Gevorkyan E. S., Kosminov A. S., Borash A. R. Structure and Properties of WC–Co Composites with Different CrB2 Concentrations, Sintered by Vacuum Hot Pressing, for Drill Bits // ISSN 1063-4576, Journal of Superhard Materials, 2021, Vol. 43, No. 5, pp. 344–354. © Allerton Press, Inc., 2021. 

15. Ратов Б. T., Федоров Б.В., Исонкин А.М., Сыздыков А.Х. Ильницкая Г.Д. Основные направления совершенствования алмазных буровых коронок // Журнал Нефть И Газ №5 (125) 2021г. С: 46-59.  (ISSN 1562-2932 / 2708-0080). г. Алматы

16. Mamalis A., Mechnik V., Morozow D., Ratov B., Kolodnitskyi V., Samociuk W., Bondarenko N. Properties of Cutting Tool Composite Material Diamond–(Fe–Ni–Cu–Sn) Reinforced with Nano-VN // Machines 2022, 10, 410. https://doi.org/ 10.3390/machines10060410

17. Ratov B.Т., Mechnik V.А., Gevorkyan Е.S. et al.  Matijosius J., Kolodnitskyi V.М., Chishkala V.А., Kuzin N.О., Siemiatkowski Z.,  Rucki  M.  Influence of CrB2 additive on the morphology, structure, microhardness and fracture resistance of diamond composites based on WC‒Co matrix / Materialia 25 (2022) 101546 https://doi.org/10.1016/j.mtla.2022.101546