Рақышев Баян Рақышұлы

Рақышев Баян Рақышұлы

Техникалық ғылымдар докторы

Профессор

Қ. Тұрысов атындағы Геология, мұнай және тау-кен ісі институты

Email: b.rakishev@satbayev.111

H-index:
3

Кәсіби өмірбаяны

1952-57 жылдары Қазақ тау-кен металлургия институтының студенті. 1957 жылдан 1965 жылға дейін Балқаш тау-кен-металлургия комбинаты Қоңырат кенішінің ауысым, цех, Карьер бастығы. 1966 жылдан 1976 жылға дейін ҚазПТИ Теориялық механика және механизмдер мен машиналар теориясы кафедрасының доценті. 1977 жылдан 1987 жылға дейін ҚазПТИ Теориялық механика кафедрасының меңгерушісі. ҚазПТИ Автоматика және есептеу техникасы факультетінің деканы.  1980-1985 жылдары Қазақ политехникалық институтының ректоры.  В. И. Ленин.  1988-2016 жж. аралығында ҚазҰТУ Ашық тау-кен жұмыстары кафедрасының меңгерушісі.  2016 жылдан бастап 2018 жылға дейін тау-кен металлургия институты директорының орынбасары, қазіргі уақытта "тау-кен ісі" кафедрасының профессоры және ректордың кеңесшісі.Қ. И. Сәтбаев атындағы ғылым. Техника ғылымдарының докторы (1979), профессор (1981), ҚазКСР ҒА корреспондент-мүшесі (1983), Ресей тау-кен ғылымдары Академиясының және халықаралық ғылым және өнер академиясының академигі (1998), ҚР ЖМ ҰҒА академигі (2002), ҚР ҰҒА академигі (2003), Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері (2004), Қазақстанның ҒҒА академигі (2016), ҚР ҰҒА-ның Республикалық сыйлығының лауреатыҚ. И. Сәтбаев (2003ж.), ҚР үш медалі (2005,2010,2015 жж.), "ЖОО үздік оқытушысы" (2006ж., 2010ж.), Алтын Гефест (2013), ҚР Құрметті кеншісі (2015ж.). Б. Рақышев үлкен үлес қосты таулы ғылым және өнеркәсіп, ғылыми мектебін құрды саласындағы тиімді массивтерінің бұзылу жыныстары мен пайдалы қазбаларды әзірлеу тәртібінде жер қойнауын ұтымды пайдалану.  9 ғылым докторы, 30 ғылым кандидаты, 6 PhD докторлары, жүздеген магистрлер мен инженерлер дайындады.

Ғылыми жобалар

Б. Ракишевтің ғылыми қызметі тау-кен өндірісінің физикалық және технологиялық процестерін зерттеумен, кен орындарын ұтымды игерумен және минералды шикізатты кешенді пайдаланумен байланысты. Ол мемлекеттік ғылыми, ғылыми-техникалық бағдарламалар бойынша жобалардың ғылыми жетекшісі болып табылады. Олардың негізінде тау жыныстары массивін жарумен бұзу теориясы әзірленді, пайдалы қазбалар кен орындарын ашық қазу теориясы дамыған, тау жыныстары массивін жару арқылы бұзу, тау-кен жұмыстарын жүргізу, құрылыс тау жыныстары блоктарын өндіру жаңа технологиялары ұсынылды және өндіріске енгізілді, минералдық шикізат сапасын геотехнологиялық басқарудың, технологиялық процестерді автоматтандырылған жобалаудың, күрделі көп компонентті кен орындарын игерудің ресурс үнемдейтін және табиғатты қорғау технологияларының ғылыми негіздері әзірленді. Соңғы 5 жылда жобалардың ғылыми жетекшісі: 1.    753.БҒМ. ГФ.13.4"карьердегі жарылыс жұмыстарының технологияларын олардың параметрлерін анықтаудың инновациялық әдістерін пайдалана отырып жаңғырту" (2013-2015 ж. ж.)), 2.    753.БҒМ. ГФ.13.16" толық көлбеу және көлбеу негіздегі сандық геомеханикалық модельдер негізінде жоғары ішкі үйінділердің тұрақтылығын көп факторлы талдау " (2013-2015 ж. ж.)), 3.    757.БҒМ. ГФ.15.РИПР.18" стохастикалық үлгілер негізінде өзгермелі тау-геологиялық және климаттық жағдайларда карьерлер борттарының және үйінділер еңістерінің геомеханикалық орнықтылығын жүйелі талдау " (2015-2017 ж.ж.). 4.     "Қазақстан Республикасының тау-кен және тау-кен өңдеу салаларындағы технологиялар мен өндірістерді жаңғырту" ПЦФ 2018/ BR05235618 (2018-2020 ж.ж.). 5.    "Қазақстан карьерінде бұрғылау-жару жұмыстарының ұтымды параметрлерін және олардың нәтижелерін автоматтандырылған жобалау жүйесін құру" жобасы (2018-2020 ж.ж.). 6.    ГФ 2018/АР05131477 "уран кендерін ұңғымалық өндіру үшін синергетикалық әсер ететін химиялық реагенттер кешенін қолдана отырып, Уранды жерасты шаймалаудың жаңа технологиясын әзірлеу" (2018-2020 ж.ж.). 7.    Шаруашылық келісімдік тақырып №1 Лот-инновациялық технологияларды Енгізу, бұрғылау-жару жұмыстарының негізінде автоматтандырылған жобалау параметрлері мен нәтижелерінің бұқаралық жарылыстар карьерлерде "ССКӨБ" АҚ" (2016-2019 ж. ж.

Жарияланымдар

ҚР ҰҒА академигі Б. Рақышев 700-ден астам ғылыми және оқу-әдістемелік жұмыстардың, оның ішінде 13 монография, 6 аналитикалық шолу, 13 оқулық пен оқу құралдарының, 44 авторлық куәлік пен өнертабысқа патенттердің, 80-нен астам алыс шетелдерде мақалалардың авторы болып табылады.

Rakishev B.R., Moldabayev S.K., Rysbekov K.B. Technology of liquidation of stripping works’ lagging on open pits with the usage of excavating and automobile complexes/ Мoskow: GIAB Mining informational and analytical bulletin. 2015. - № 4. - С.103-112/

Rakishev B.R. Mining, metallurgy and development of civilization.Gornyi Zhurnal.Volume 2019, Issue 9, 2019, Pages 33-37

Rakishev B.R.  Development of the Bozshakol and Aktogay copper ore deposits in Kazakhstan.Gornyi Zhurnal.Issue 1, 2019, Pages 89-92

Rakishev, B.R., Orynbay, A.A., Auezova, A.M., Kuttybaev, A.E. Grain size composition of broken rocks under different conditions of blasting.Mining Informational and Analytical BulletinVolume 2019, Issue 8, 2019, Pages 83-94

Rakishev, В.R., Mataev, M.M., Kenzhetaev, Z.S. Analysis of mineralogical composition of sediments in in-situ leach mining of uranium. Mining Informational and Analytical Bulletin.Volume 2019, Issue 7, 2019, Pages 123-131

Sładkowski, A., Utegenova, A., Kuzmin, S., Rakishev, B., Stolpovskikh, I. Energy advantages of container transport technology in deep careers. Naukovyi Visnyk Natsionalnoho Hirnychoho Universytetu 2019(5), с. 29-34

Rakishev, B.R.New large open pit copper mines in Kazakhstan. Mining Informational and Analytical Bulletin. 2018(4), с. 5-14.

Rakishev, B.R., Krupnik, L.A. Training of specialists for mining industry in the Republic of Kazakhstan.Gornyi Zhurnal.Issue 6, 2018, Pages 88-92

Rakishev, B.R., Auezova, A.M., Kazangapov, A.E.Hierarchical rock mass structure models. Mining Informational and Analytical Bulletin. 2018(4), с. 128-138

Rakishev, B.R., Shashenko, A.N., Kovrov, A.S. Trends of therock failure conceptions development. News of the National Academy of Sciences of the Republic of Kazakhstan, Series of Geology and Technical Sciences . 6(432), с. 161-169

Rakishev, B.R. Technological resources for improving the quality and completeness of use of the mineral raw materials.  News of the National Academy of Sciences of the Republic of Kazakhstan, Series of Geology and Technical Sciences. 2(422), с. 116-124.

Rakishev, B.R., Shampikova, A.H., Kazangapov, A.E. Geometric features of different parts lost in the collapse of the blasted rock. International Journal of Applied Engineering Research. 11(21), с. 10447-10453

Rakishev, B.R., Galiev, D.A. Optimization of the ore flow quality characteristics in the quarry in road-rail transport. Metallurgical and Mining Industry .7(4), с. 356-362

Автоматизированное проектирование и производство массовых взрывов на карьерах. Монография. – Алматы: Ғылым, 2016, -340 с.

Б.Р.Ракишев, С.К. Молдабаев. Способ открытой разработки крутопадающих месторождений полезных ископаемых с переходом на внутреннее отвалообразование. Инновационного патента на изобретение по заявке № 2013/1337.1 /15.10.2014.бюл.№10

Білім беру

Қазақ тау-кен металлургия институты. Мамандығы-тау-кен инженері